Voorschoolse Educatie (VVE)

Voorschoolse Educatie (VVE)

Binnen de VVE besteden wij expliciet aandacht aan de ontwikkeling van de peuters en het signaleren van eventuele achterstanden. Door het signaleren en bieden van begeleiding om achterstanden waar mogelijk te verkleinen, of om de juiste verwijzingen te geven voor hulpvragen, willen we risico kinderen een betere start geven op de basisschool. We maken daarbij gebruik van het Voorschoolse Educatie programma Uk & Puk, hebben structurele samenwerking met consultatie bureaus, fysiotherapie, logopedie, Ondersteuningseenheid Zuid van PO De Meierij en kennen een warme overdracht naar de basisschool.

Een VVE-indicatie

Soms wordt er door u als ouder, ons als leidsters of door het consultatiebureau een ontwikkelingsachterstand gesignaleerd op spraak-taal gebied. Nadat deze signalering besproken is, kan het voorkomen dat wij of het consultatiebureau een VVE-indicatie aanbieden. Bij deze indicatie is het mogelijk om het kind in totaal 16 uur in de ochtenden ( 08.30 uur -12.00 uur) op de opvang te laten komen. Dit over 48 weken, waarbij 8 uur door u als ouder wordt afgenomen en 8 uur betaald wordt door VVE gelden vanuit de gemeente. Doordat er op de groep al gewerkt wordt met het VVE-programma krijgt het kind die ochtenden nog meer herhaling, waardoor de kans op het inlopen van de achterstand vergroot wordt, en het kind een goede start zonder achterstand op de basisschool heeft. Gedurende alle ochtenden dat uw kind komt krijgt het de begeleiding die het nodig heeft, de kracht van de herhaling, of juist komen op een rustigere dag zal er vaak toe leiden dat de achterstand ingelopen wordt.
Wanneer kunt u in aanmerking komen voor een VVE-indicatie?

  • Als u inwoner bent van de gemeente Sint- Michielsgestel en Vught
  • Als uw kind al twee ochtenden/ dagdelen / dagen gebruik maakt van de kinderdagopvang
  • Als het consultatiebureau instemt met de achterstand/ indicatie
  • Als het om alleen een spraak taal achterstand gaat en de verwachting is dat het met meer herhalen en wat meer ondersteuning haalbaar is om de achterstand in te lopen.

Wat houdt een VVE-indicatie in;

  • U krijgt de 8 uur ( 3e en 4e dagdeel) aangeboden via de gemeente
  • Uw kind krijgt hetzelfde aangeboden als de andere dagen, op alle dagen daar waar het nodig is extra ondersteuning in een kleiner groepje tijdens de activiteiten. Naar gelang de samenstelling van de groep wordt gekeken hoe het extra taalaanbod vorm wordt gegeven.

Op welke groepen/ locaties wordt vve aangeboden?

In Vught:
Locatie Hoogstraat de Kroontjes. Dt is een peutergroep. We bieden hier hele dag opvang, kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten ’s ochtends aan.
Locatie Kempenlandstraat de Troubadourtjes. Dit is een 1-4 jaar ochtendgroep. Kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten deze aan.
Locatie Piramide de Koele Kikkers. Dt is een peutergroep. We bieden hier hele dag opvang, kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten ’s ochtends aan.

In St. Michielsgestel:
Locatie Ericastraat, De Bolster. Dt is een peutergroep. We bieden hier hele dag opvang, kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten ’s ochtends aan.
Locatie Wilgenstraat De Reuzen. Dt is een peutergroep. We bieden hier hele dag opvang, kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten ’s ochtends aan.
Locatie de Kleine Beer. Dt is een peutergroep. We bieden hier hele dag opvang, kinderen die een VVE-indicatie hebben sluiten ’s ochtends aan.
U kunt bij de locaties kijken voor verdere locatiespecifieke informatie.

Hoe worden de uren VVE aangeboden?

De invulling voor de VVE uren is in de gemeente Vught en Sint-Michielsgestel hetzelfde.
Als u kind in aanmerking komt voor VVE, dan heeft u kind recht op 2 dagdelen van 3, 5 uur gefinancierd door de Gemeente.
Naast dit recht neemt u zelf altijd minimaal 2 dagdelen af. Dit kan zijn met de peuteropvangvoorziening van de gemeente, of met de kinderopvangtoeslag.
Uw kind komt dan dus 4 ochtenden
.
Op het moment dat u gebruik gaat maken van de VVE, is daar vast een 48 weken contract aangekoppeld.
U krijgt voor 48 weken 2 dagdelen door de gemeente VVE gesubsidieerd.
U neemt zelf 2 dagdelen af voor 48 weken. (Heeft u zelf al een 52 weken contract dan verandert er niets, heeft u zelf een 40 weken contract, dan wordt dit omgezet naar een 48 weken contract)

Dit betekent dat uw kind naast de 40 schoolweken ook 8 vakantieweken op het dagverblijf welkom is, we bieden hiermee continuiteit in de ontwikkeling van uw kind.
Zo komt u kind in 2 jaar tijd aan 960 uur opvang, wat ook de norm is voor het VVE aanbod.
Het kan natuurlijk zijn dat de situatie van uw kind verandert waardoor er eerder gestopt kan worden met VVE.

Wat houdt Voorschoolse Educatie in?

Op al onze locaties met kinderdagopvang en het peuterarrangement bieden wij voorschoolse educatie aan gedurende 48 weken op alle ochtenden (op ma-di do-vrij van 08.30-12.00 uur en op woensdag van 08.30-12.30 uur) vanaf dat het kind 2 jaar wordt.
Dit is voor kinderen van 2 jaar tot 4 jaar. Op sommige locaties is er een peuterarrangement waarbij kinderen van de kinderdagopvang aansluiten, op de meeste locaties wordt het aangeboden in de bestaande peutergroep van de kinderdagopvang. Voor de kinderen die vanuit de kinderdagopvang aansluiten, loopt het programma door tot 18.00 uur, afhankelijk van hun contract. Kinderen die alleen gebruik maken van het peuterarrangement worden om 12.00 (of aansluitend aan de eindtijd van de basisschool op die locatie) weer opgehaald.
Er wordt gewerkt met het VVE-programma Uk & Puk. Met behulp van dit programma wordt er met de peuters gewerkt aan zelfstandigheid en zelfredzaamheid behorende bij hun leeftijd, waardoor ze op de basisschool een goede start kunnen hebben. Hieronder vallen:

  • Ontluikende geletterdheid, taalontwikkeling en tweetaligheid
  • Ontluikende gecijferdheid
  • Motorische ontwikkeling
  • Sociaal- emotionele ontwikkeling

Gedurende de ochtend worden 2 geleide activiteiten vanuit het thema aangeboden, afgewisseld met vrij spel en/of buitenspel en fruit eten en drinken.
Met het VVE-programma van Uk & Puk:

  • wordt via een duidelijk uitgewerkte methodiek gewerkt aan het bovenstaande
  • wordt veel aandacht besteed aan taalverwerving
  • wordt op een flexibele manier gewerkt; we passen thema’s aan aan de doelgroep en situatie op de kinderdagopvang zonder de doelen van de methode uit het oog te verliezen
  • worden voor pedagogisch medewerkers trainingen en begeleiding aangeboden om goed met het programma te werken
  • kunnen ouders deelnemen aan speciale activiteiten op ’t Kasteeltje zodat zij betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kind en weten wat er op de opvang gedaan wordt.

Het voorschoolse programma Uk & Puk

Een goede start is vaak bepalend voor de toekomst en alle kinderen verdienen een goede start op de basisschool. In de leeftijdsfase 0-6 jaar wordt de basis gelegd voor het verdere leven. Het is belangrijk dat in deze fase elk kind de kans krijgt zich zo goed mogelijk te ontwikkelen. Dit gebeurt in de thuissituatie, op het kinderdagverblijf en op het peuterarrangement. Door al op jonge leeftijd (in de voorschoolse periode) activiteiten aan te bieden, wordt de kans kleiner dat een kind aan de basisschool begint met een eventuele ontwikkelingsachterstand. Om de kinderen te laten ontwikkelen zodat er een goede start op de basisschool gemaakt kan worden heeft ’t Kasteeltje gekozen voor het voorschoolse programma Uk & Puk. Bij dit programma hoort de gekleurde handpop “Puk”. Puk is voor dreumesen en peuters een echt speelkameraadje en een allemansvriendje. Puk kan de kinderen veiligheid bieden en kan soms ook de schakel zijn tussen leidster en kind. Het programma biedt de kinderen speelse activiteiten die aansluiten op het dagelijkse leven van de kinderen. Puk maakt dezelfde dingen mee als de kinderen en leeft daarom in een herkenbare wereld. Het programma bestaat uit 10 thema’s en wordt opgedeeld in blokken van 6 weken. In elk blok wordt aandacht besteed aan een thema waarin de nadruk ligt op woordenschat (en de uitbreiding daarvan), taalvaardigheden, rekenprikkels, sociaal- emotionele-, en motorische vaardigheden. Het programma biedt ruimte om de kinderen ook in het vrij spel te stimuleren in de ontwikkeling, maar ook met geleide activiteiten. Kinderen krijgen de mogelijkheid binnen het programma om op hun eigen ontwikkelingsniveau gestimuleerd / uitgedaagd te worden. De leidsters die werken op de peuterarrangementen / peutergroepen zijn geschoold en gecertificeerd om te werken met het VVE-programma Uk & Puk.

We werken met een doelgerichte planning

De thema’s van Uk & Puk staan in een themaplanning. Bij alle thema’s is aandacht voor de brede ontwikkeling van de kinderen. Kinderen worden gevolgd en gestimuleerd in sociale vaardigheden, de motorische, creatieve en cognitieve ontwikkeling. De jaarplanning dient als leidraad voor het activiteitenaanbod, we kijken steeds of een activiteit meer of minder aandacht nodig heeft en passen onze activiteiten daar op aan. Zo zijn we er zeker van dat alles aan bod komt, maar zijn hier wel flexibel in. De planning wordt steeds in het teamoverleg geëvalueerd en bijgesteld waar nodig.

Activiteiten gericht op taalontwikkeling

We sluiten steeds aan bij de belevingswereld van het kind waarbij taalontwikkeling en stimulering centraal staan. Tijdens vrijspelen stimuleren we dit door samen met de kinderen te spelen en daarbij het handelen en materialen te benoemen. Zo leren kinderen nieuwe woorden en krijgen inzicht in de zinsbouw. Daarnaast wordt voorgelezen en gezongen, stimuleren we de kinderen iets te vertellen in de kring en is er veel herhaling door vaste rituelen en bijbehorende liedjes of versjes. We kijken iedere dag even als vast ritueel naar het weer en de dag van de week. Zo is taal verweven met alle momenten zoals eten, buiten spelen, knutselen e.d. De materialen die bij het thema horen zitten in zelf samengestelde thema-kisten. Denk hierbij aan voorwerpen met een tekstlabel, wandplaten met afbeeldingen en woorden, teken-/kleurplaten rondom het thema of speelgoed om een themahoek mee in te richten.
Het taalaanbod klimt op in moeilijkheidsgraad en wordt per kind op een gepast niveau aangeboden. Per thema starten we eenvoudig, waarna de moeilijkheidsgraad langzaam oploopt. Het aanbod verschilt dus per kind omdat we steeds kijken naar het ontwikkelingsniveau. Daar sluiten we bij aan en gaan we net dat stapje verder ontdekken. De pedagogisch medewerker zorgt daarmee dat de activiteiten voor alle kinderen uitdagend, stimulerend en aantrekkelijk zijn. Soms wordt daarbij gekozen met een groepje te werken, soms richt de pedagogisch medewerker zich juist tot 1 kind.

Responsief (taal-)gedrag pedagogisch mederwerkers.

De pedagogisch medewerkers kijken steeds goed naar het kind; wat wil, bedoelt of doet de peuter. Ze kijkt daarbij goed naar de signalen die het kind geeft. We noemen dat sensitief. Daarnaast reageert ze positief of die signalen op het niveau wat de peuter begrijpt, dat noemen we responsief. De pedagogisch medewerker heeft een luisterende houding, gaat in op wat het kind vertelt en gaat mee in wat het kind aan initiatieven laat zien. Door met interesse te reageren op wat de peuter bezig houdt voelt deze zich gewaardeerd, begrepen en serieus genomen; door het taalgebruik aan te passen aan het niveau van het kind op een responsieve manier wordt de ontwikkeling verrijkt.

Niveauverschillen tussen kinderen

Hoewel gewerkt wordt met een themaplanning en de methode Uk&Puk gevolgd wordt, is er aandacht voor de verschillen in ontwikkelingsniveau van de kinderen. Ieder kind heeft zo zijn eigen ontwikkelingsbehoefte. De pedagogisch medewerker daagt de kinderen steeds uit om een stapje verder te komen ten opzichte van zichzelf; die stapjes worden genoteerd in het observatie-instrument Pravoo of in de persoonlijke rapportage van het kind. In de thema planning staan de activiteiten voor de grote groep of kleine groepjes, kinderen die extra zorg nodig hebben werken binnen het thema aan hun eigen plan van aanpak.

Samen met ouders

Goede, pedagogisch verantwoorde kinderdagopvang is veel meer dan alleen het opvangen van kinderen op die momenten dat ouders andere bezigheden hebben en daarom hun kinderen toevertrouwen aan de opvang. Wij vinden het belangrijk dat er een goede communicatie tussen ouders en ’t Kasteeltje is. Dat begint bij uitvoerige informatie uitwisseling bij de inschrijving en intake. Wij laten zien waar we voor staan via het beleidsplan en informeren de ouders graag bij een rondleiding en intake-gesprek. Maar we willen ook graag zoveel mogelijk weten over het kind en de thuissituatie om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de wensen en verwachtingen van de ouders. Door een open communicatie willen we reële verwachtingen van de mogelijkheden creëren en zo goed mogelijk aansluiten bij het kind.
Hieronder leest u hoe we ouders graag betrekken bij wat we binnen het VVE-programma aanbieden.

We stimuleren ouders om thuis en opvang op 1 lijn te zien

Voor het kind is er geen scheiding tussen thuis ontwikkelen en op de opvang; het kind is in alle situaties bezig met de hele ontwikkeling. Daarom is het goed om thuis en opvang een beetje op elkaar af te stemmen, zo wordt de opvang een verlengstuk van thuis en andersom. We stimuleren om thuis dingen te verzamelen voor een thema en dat mee te brengen naar de groep. Thuis voorlezen uit boekjes die weer aansluiten bij het thema, tips over ontwikkeling in een nieuwsbrief, een gesprekje over wat we allemaal meegemaakt hebben met Puk tijdens haalmomenten zodat de peuter thuis meer kan vertellen, of een knutsel waar veel over te vertellen valt. Ook richten we het lokaal in met een themahoekje zodat er veel te vertellen en vragen valt. Allemaal voorbeelden waarmee we thuis en opvang dichtbij elkaar willen brengen en ouders willen informeren over wat hun kind nu meemaakt en waarin de ontwikkeling zit. Op vraag van de ouders of aangeven van de pedagogisch medewerker kan ook gekozen worden voor een oudergesprek waarin uitgebreider stilgestaan wordt bij de ontwikkeling van het kind. Een paar keer per jaar nodigen we ouders uit voor thema-activiteiten of informatiebijeenkomsten over VVE.

Begeleiding en zorg

Bij de intake wordt zorgvuldig vastgelegd wat de beginsituatie van ieder kind is. We vragen de ouder naar zoveel mogelijk informatie over wat er bekend is bij het kind en hoe we het beste aan kunnen sluiten bij de ontwikkeling van het kind. Dit formulier wordt ingevuld bij de intake en is het startpunt van het kinddossier. In de periode van de eerste weken volgt de pedagogisch medewerker het kind om vanuit eigen observaties een beeld te vormen. De bevindingen worden steeds teruggekoppeld met de ouders tijdens haal en brengmomenten. Na de eerste maanden op de opvang wordt de ouders gevraagd om hun ervaringen met de pedagogisch medewerker te delen via een korte evaluatie. Zo kunnen we een beeld vormen hoe het kind de opvang ervaart en eventueel thuis en op de opvang veranderingen laat zien. Na deze eerste periode stemmen we met de ouders af wat de verwachtingen over en weer zijn en hoe we indien nodig de individuele begeleiding verder vorm gaan geven. Om op een regelmatige en systematische manier de ontwikkeling van het kind te volgen gebruiken wij als observatie-instrument de Pravoo.

Peutervolgsysteem Pravoo

Om in kaart te brengen hoe de cognitieve ontwikkeling van de peuter verloopt, gebruiken we op de kinderdagopvang in de gemeente Sint-Michielsgestel en Vught het peutervolgsysteem van Pravoo. In het kort houdt het Pravoo-peutervolgsysteem het volgende in: Elk kind heeft zijn of haar eigen ontwikkelingsboekje met daarin in één oogopslag de gehele ontwikkeling van de peuter vanaf de binnenkomst tot de overgang naar groep 1 van de basisschool.
Het peutervolgsysteem is een gerenommeerd systeem waarmee de ontwikkeling van de peuter zeer goed in kaart gebracht kan worden. Alle pedagogisch medewerkers hebben de cursus Pravoo gedaan om op de juiste wijze met dit instrument om te gaan. De score lijsten bestaan uit 9 hoofdcategorieën: Binnenkomst – Spelen – Werken – Kringactiviteiten - Sociaal-emotioneel gedrag - Taal - Motoriek - Zintuiglijke waarneming – Zelfredzaamheid. Heeft u vragen over het peutervolgsysteem dan kunt u altijd bij ons om nadere informatie vragen.
De observaties worden gedaan als uw kind 2 jaar, 3 jaar en 3 jaar en 10 maanden is. De scorelijst wordt gedurende het verblijf van uw kind door de vaste leidsters van de groep in samenspraak ingevuld.

Planmatige begeleiding en begeleidingsplan

Uk & Puk heeft aandacht voor de brede ontwikkelingsstimulering van de peuter in de
grote groep, in de kleine groep en het kind afzonderlijk. In de themaplanning staat hoe het programma binnen een bepaald thema wordt ingevuld, welke doelen worden gesteld en op welke wijze aandacht is voor de zorg en begeleiding van de kinderen. Op de dagopvang wordt gekeken naar de taalontwikkeling van de peuter en gestimuleerd. De dagopvang biedt een gevarieerd activiteitenaanbod aan, waarin aandacht is voor alle thema’s die aansluiten bij de belevingswereld van het kind, taalspelletjes, voorlezen, liedjes en versjes en in kringgesprekken.
Wanneer de observaties vanuit het peutervolgsysteem Pravoo en/of de observaties in de groep daar aanleiding toe geven, passen we het activiteitenaanbod aan op de ontwikkelingsbehoefte van de betreffende peuter. Als we in vervolgobservaties geen of onvoldoende ontwikkeling zien, bespreekt de pedagogisch medewerker dit binnen het team. Daarna stelt zij een begeleidingsplan op, dat vervolgens ook met de ouders wordt besproken. Begeleidingsplannen stellen we op, voeren we uit, evaluëren we en stellen we bij.

Op indicatie van de pedagogisch medewerkers of op verzoek van de ouders/ verzorgers krijgen de peuters waar nodig en mogelijk extra ondersteuning van onze pedagogisch medewerkers. Waar eigen inspanningen onvoldoende vorderingen laten zien, of op voorhand geen mogelijkheden gezien worden, wordt in samenspraak met de ouders doorverwezen naar het consultatiebureau of maken we gebruik van de expertise van andere zorgverleners.

Kwaliteit & Opleiding van VVE

Alle kinderopvanglocaties worden geïnspecteerd door de GGD. Daarnaast legt de gemeente verantwoording af aan de onderwijsinspectie over het gevoerde VVE-beleid en de uitvoering hiervan. Waar nodig worden de verbetersuggesties van de inspecteur opgepakt en doorgevoerd. Op basis van werkoverleggen wordt gewerkt aan verbeteractiviteiten, de kwaliteit van het programma, de beschikbare en ingezette VVE-tijd en de specifieke zorg voor individuele kinderen.
Bij ’t Kasteeltje is een kwaliteitsmedewerkster aanwezig die voor alle kinderdagverblijven expliciet tijd besteedt aan het volgen en verdiepen van het VVE programma. Alle medewerkers worden door haar bijgeschoold, waardoor er aandacht is voor de professionaliteit van de pedagogisch medewerkers. Jaarlijks wordt op een teamleidsteroverleg het VVE-programma geëvalueerd. Er worden voorstellen voor verbetering en/of kwaliteitsverhoging gedaan, die het jaar daarna in het programma opgenomen worden.

Samenwerking met de basisschool & warme overdracht

Om een doorgaande lijn te borgen richting de basisschool is er binnen de educatief clusters De Kleine Beer in Berlicum, De Piramide in Vught en De Bolster in Sint-Michielsgestel regelmatig contact en afspraken over de doorgaande lijn in pedagogisch / educatief handelen, ouderbeleid / oudercontact, ontwikkeling, begeleiding en zorg.
Thema’s die binnen de school actueel zijn worden vaak ook afgestemd met de dagopvang, we gaan bij elkaar kijken als er iets georganiseerd wordt en vieren grote evenementen als Sinterklaas, Kerstmis en andere vieringen op school graag samen.
Er vindt ook een warme overdracht plaats, dit betekent dat er over ieder kind vanuit de kinderdagopvang naar de basisschool gaat een gesprek plaats vindt tussen de leidster van de kinderdagopvang en de interne begeleider van de basisschool. Het initiatief hiervoor ligt bij de basisschool. Bij inschrijving op de basisschool wordt de ouder gevraagd toestemming te geven voor de warme overdracht om zo goed mogelijk bij het kind aan te sluiten op het moment dat het kind naar de basisschool gaat. Alleen als de ouder daar toestemming voor heeft gegeven zal de informatie zoals met de ouder besproken en beschreven op het Pravoo observatie formulier overgedragen worden aan de Intern Begeleider van de basisschool. Wij melden aan de ouder wanneer bij ons bekend is dat het kind besproken gaat worden.